Forwarder (Freight Forwarder – công ty giao nhận vận tải quốc tế) giữ vai trò trung gian đứng ra tiếp nhận hàng hóa từ chủ hàng và tổ chức toàn bộ chuỗi vận tải quốc tế — từ thủ tục đặt chỗ tàu, khai báo hải quan điện tử đến giao nhận tại kho đích. Các doanh nghiệp chưa có bộ phận xuất nhập khẩu chuyên trách thường ủy thác cho forwarder để tiết kiệm nguồn lực, giảm thiểu sai sót chứng từ và tối ưu chi phí logistics.
Bài viết này trình bày chi tiết quy trình xuất khẩu và nhập khẩu hàng hóa của forwarder theo phương thức đường biển — hình thức vận chuyển chiếm tỷ trọng lớn nhất trong hoạt động thương mại quốc tế tại Việt Nam.
Chi Tiết Quy Trình Xuất Khẩu Hàng Hóa Của Forwarder
Quy trình xuất khẩu hàng hóa đường biển của forwarder gồm 5 bước tuần tự, bắt đầu từ khâu tiếp nhận thông tin đơn hàng đến khi phát hành vận đơn và theo dõi lịch trình tàu.
Bước 1: Tiếp Nhận Yêu Cầu Và Kiểm Tra Thông Tin Hàng Hóa
Bước tiếp nhận yêu cầu bắt đầu khi forwarder thu thập các thông số kỹ thuật của lô hàng từ chủ hàng, bao gồm: tên hàng, mã HS Code, trọng lượng (gross weight), thể tích (CBM), cảng đi (POL), cảng đến (POD) và điều kiện thương mại Incoterms 2020. Căn cứ trên dữ liệu này, forwarder tư vấn loại container phù hợp — FCL (Full Container Load) cho hàng nguyên container hoặc LCL (Less than Container Load) cho hàng lẻ đóng chung — đồng thời kiểm tra các điều kiện chuyên ngành như: giấy phép xuất khẩu, kiểm dịch và chứng thư hun trùng.
Doanh nghiệp cần tìm hiểu kỹ quy trình cấp chứng nhận GS nếu xuất khẩu sang thị trường châu Âu, nhằm đảm bảo sản phẩm đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật trước khi thông quan.
Bước 2: Đặt Chỗ (Booking) Và Chọn Lịch Trình Vận Chuyển
Forwarder gửi yêu cầu đặt chỗ (booking request) đến hãng tàu để xác nhận chỗ trên chuyến tàu biển phù hợp ngay khi chủ hàng đồng ý mức cước và lịch trình. Hãng tàu phát hành lệnh xác nhận đặt chỗ (Booking Confirmation) cung cấp các dữ liệu quan trọng: số booking, tên tàu, số chuyến, cảng xếp hàng (POL), cảng dỡ hàng (POD), ngày khởi hành dự kiến (ETD), thời hạn cắt máng đóng cont (CY Cut-off) và hạn truyền VGM (VGM Cut-off).
Forwarder lập tức chuyển tiếp thông tin booking note cho chủ hàng để chuẩn bị hàng hóa và lên kế hoạch đóng hàng đúng tiến độ.
Bước 3: Lấy Container Rỗng, Đóng Hàng Và Hạ Bãi
Quá trình lấy container rỗng và đóng hàng được thực hiện dựa trên lệnh giao vỏ (EIR) do hãng tàu cấp cho đơn vị vận tải. Tài xế xe đầu kéo đến depot của hãng tàu lấy vỏ cont đạt tiêu chuẩn về kho riêng để đóng hàng, hoặc chủ hàng chuyển hàng lẻ ra kho CFS để đóng ghép container. Chủ hàng cung cấp số container, số seal và khối lượng thực tế (VGM) để forwarder lập hướng dẫn giao nhận hàng (Shipping Instruction – SI).
Container sau khi kẹp seal chì được vận chuyển về hạ bãi chỉ định (CY) tại cảng biển trước mốc thời gian CY Cut-off theo thỏa thuận booking.
Bước 4: Khai Báo Hải Quan Hàng Xuất
Khai báo hải quan hàng xuất khẩu do forwarder thực hiện bằng cách truyền tờ khai điện tử lên hệ thống VNACCS/VCIS của cơ quan Hải quan. Bộ chứng từ hải quan cơ bản bao gồm 3 chứng từ chính: Hợp đồng thương mại (Sales Contract), Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice) và Phiếu đóng gói hàng hóa (Packing List), kèm theo Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) nếu có.
Hệ thống tự động phân luồng tờ khai theo 3 mức độ: luồng xanh (thông quan tự động), luồng vàng (kiểm tra hồ sơ giấy) và luồng đỏ (kiểm tra thực tế hàng hóa tại bãi cảng). Lô hàng chỉ được bốc lên tàu sau khi hoàn tất thanh lý tờ khai hải quan tại cảng xuất.
Bước 5: Phát Hành Bill Vận Chuyển Và Theo Dõi Lô Hàng
Forwarder phát hành vận đơn đường biển (Bill of Lading – B/L) cho chủ hàng ngay khi hàng hóa đã được xếp an toàn lên tàu (On Board). Forwarder lập House Bill of Lading (HBL) cấp cho người gửi hàng thực tế (shipper), đồng thời nhận Master Bill of Lading (MBL) từ hãng tàu để quản lý lô hàng. Forwarder hỗ trợ phát hành điện giao hàng (Telex Release hoặc Surrender B/L) đối với các lô hàng chuyển tải qua các cảng trung chuyển như Singapore hay Port Klang (Malaysia).
Bộ chứng từ gốc được chuyển phát nhanh đến tay người nhận (consignee) trước khi tàu cập cảng đích, phòng tránh phát sinh chi phí lưu bãi cho đầu nhập.
Chi Tiết Quy Trình Làm Hàng Nhập Của Forwarder
Quy trình làm hàng nhập của forwarder bắt đầu từ thời điểm nhận thông báo trước khi tàu cập cảng cho đến khi bàn giao hàng hóa nguyên vẹn về kho doanh nghiệp và hoàn tất cược vỏ container.
Bước 1: Tiếp Nhận Chứng Từ Và Thông Báo Hàng Đến
Forwarder tiếp nhận bộ chứng từ xuất nhập khẩu từ đại lý vận tải (agent) ở nước ngoài hoặc nhà xuất khẩu khi tàu đang trên hải trình về Việt Nam. Bộ chứng từ nhập khẩu gồm: vận đơn đường biển (B/L), hóa đơn thương mại (Commercial Invoice), phiếu đóng gói (Packing List), giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) và chứng chỉ chất lượng sản phẩm.
Doanh nghiệp cần nắm rõ quy định để phân biệt CoC và CQ nhằm chứng minh đúng tính pháp lý giữa chứng nhận hợp chuẩn hợp quy và chứng chỉ chất lượng sản phẩm. Hãng tàu gửi Thông báo hàng đến (Arrival Notice – A/N) trước ngày tàu cập (ETA) từ 1 đến 2 ngày để forwarder phối hợp cùng chủ hàng khởi động thủ tục nhập khẩu.
Bước 2: Lên Tờ Khai Hải Quan Và Nộp Thuế
Forwarder tiến hành tra cứu mã HS Code và lập tờ khai hải quan điện tử nhập khẩu trên phần mềm kết nối hệ thống VNACCS/VCIS. Thuế nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng được xác định theo công thức: Thuế nhập khẩu = Trị giá tính thuế CIF × Thuế suất nhập khẩu (%); Thuế GTGT (VAT) = (Trị giá tính thuế CIF + Thuế nhập khẩu) × Thuế suất VAT (%).
Tờ khai trả về kết quả phân luồng gồm: luồng xanh thông quan ngay, luồng vàng nộp hồ sơ giấy và luồng đỏ kiểm hóa hàng thực tế. Chủ hàng thanh toán tiền thuế qua cổng thanh toán điện tử ngân hàng hoặc nộp vào tài khoản Kho bạc Nhà nước để tờ khai được thông quan hợp lệ.
Bước 3: Lấy Lệnh Giao Hàng (D/O) Từ Hãng Tàu
Forwarder liên hệ văn phòng đại diện hoặc đại lý hãng tàu tại Việt Nam để thanh toán các khoản phụ phí địa phương (Local Charges) và nhận Lệnh giao hàng (Delivery Order – D/O). Hồ sơ nhận lệnh gồm: giấy giới thiệu của doanh nghiệp nhập khẩu, giấy báo hàng đến (A/N), vận đơn gốc (Original B/L) và giấy nộp tiền cược vỏ cont.
Hầu hết hãng tàu hiện nay chuyển sang cấp lệnh giao hàng điện tử (eDO). Forwarder kiểm tra kỹ hạn lệnh, số container, số seal và thanh toán tiền cược vỏ container để đảm bảo tính hợp lệ của lệnh trước khi ra cảng lấy hàng.
Bước 4: Làm Thủ Tục Thông Quan Và Kiểm Tra Chuyên Ngành
Forwarder nộp bộ hồ sơ thông quan tại chi cục hải quan quản lý cửa khẩu để hoàn tất thủ tục giải phóng lô hàng. Bộ hồ sơ thông quan gồm: tờ khai hải quan điện tử, Commercial Invoice, HBL và MBL, chứng nhận xuất xứ (C/O) cùng giấy đăng ký kiểm tra chuyên ngành theo quy định pháp luật.
Điển hình như khi tiến hành thủ tục nhập khẩu đá Granite, doanh nghiệp bắt buộc phải đăng ký kiểm tra nhà nước về chất lượng mặt hàng đá tự nhiên trước khi được phép thông quan. Lô hàng được đưa về kho bảo quản riêng trong thời gian chờ kết quả kiểm định chất lượng (thường không quá 30 ngày) để cắt giảm chi phí lưu bãi tại cảng.
Bước 5: Điều Phối Xe Tải Lấy Hàng Và Hoàn Cược Container
Forwarder điều phối phương tiện vận tải ra cảng nhận container hàng và vận chuyển thẳng về kho người nhận sau khi tờ khai được giải phóng trên hệ thống quản lý hải quan. Nhân viên giao nhận xuống cảng đổi lệnh, đóng phí nâng hạ bãi và bàn giao phiếu cược cont cùng phơi lệnh cho tài xế xe đầu kéo.
Tài xế vận chuyển hàng về kho bãi của người mua, dỡ hàng và trả vỏ container rỗng về đúng depot quy định của hãng tàu. Forwarder nộp biên bản giao nhận bãi (EIR) sạch để thu hồi tiền đặt cọc vỏ container, hoàn tất quy trình làm hàng nhập.
Các Loại Chi Phí Thường Gặp Trong Quy Trình Xuất Nhập Hàng Hóa
Các loại chi phí trong quy trình xuất nhập khẩu hàng hóa được phân bổ thành 3 nhóm chính: phụ phí địa phương của hãng tàu, chi phí lưu bãi lưu kho và phí dịch vụ vận tải nội địa.
Chi Phí Local Charge Tại Cảng Xuất Và Cảng Nhập
Local Charge là nhóm phụ phí địa phương do hãng tàu và doanh nghiệp cảng thu tại cảng bốc (cảng đi) và cảng dỡ (cảng đến) đối với cả hàng nguyên container (FCL) lẫn hàng lẻ (LCL).
| Tên phí | Đơn vị tính | Mô tả |
|---|---|---|
| THC – Terminal Handling Charge | Per cont (20’/40’/40’HC) | Phí xếp dỡ container giữa tàu và cầu bến bãi cảng |
| DO fee – Delivery Order Fee | Per set | Phí phát hành lệnh giao hàng cho người nhận |
| CFS Handling Fee (hàng LCL) | Per CBM hoặc mức tối thiểu | Phí xếp dỡ, chia chọn và lưu kho hàng lẻ CFS |
| Lift On / Lift Off | Per cont | Phí nâng hạ container tại bãi cảng hoặc depot |
| PCS – Port Congestion Surcharge | Per cont hoặc Per CBM | Phụ phí tắc nghẽn cảng biển mùa cao điểm |
| PSS – Peak Season Surcharge | Per cont hoặc Per CBM | Phụ phí mùa cao điểm vận chuyển quốc tế |
| BAF – Bunker Adjustment Factor | Per cont hoặc Per CBM | Phụ phí biến động giá nhiên liệu của hãng tàu |
| CIC – Container Imbalance Fee | Per cont hoặc Per CBM | Phụ phí mất cân bằng vỏ container giữa các khu vực |
Phí Lưu Cont, Lưu Bãi Và Các Phụ Phí Từ Hãng Tàu
Phí lưu container và lưu bãi phát sinh khi lô hàng giải phóng chậm hơn thời gian miễn phí cho phép của hãng tàu và doanh nghiệp khai thác cảng.
- DEM – Demurrage (Phí lưu container tại bãi cảng): Hãng tàu thu khi container lưu tại bãi cảng vượt quá thời gian miễn phí cho phép (free time DEM). Số ngày tính phí = Ngày thực tế lấy hàng ra khỏi cảng − Ngày tàu cập cảng + 1 − Số ngày free DEM. Mức phí tính lũy tiến theo ngày cho từng loại cont (20′, 40′ hoặc 40’HC).
- DET – Detention (Phí lưu vỏ container ngoài cảng): Hãng tàu thu khi khách hàng giữ vỏ cont tại kho riêng quá thời gian miễn phí (free time DET). Số ngày tính phí = Ngày trả vỏ cont rỗng về bãi chỉ định − Ngày kéo cont rời bãi cảng + 1 − Số ngày free DET.
- Storage Charge (Phí lưu bãi cảng): Doanh nghiệp cảng thu trực tiếp từ chủ hàng khi container chiếm dụng mặt bằng bãi cảng vượt quá hạn miễn phí (thường là 3 ngày đầu kể từ ngày tàu dỡ hàng xong). Biểu phí này do cảng ban hành cố định và không chịu sự chi phối của hãng tàu.
Lưu ý quan trọng: Hàng hóa không thể lấy ra khỏi cảng nếu doanh nghiệp chưa hoàn tất thanh toán các khoản phí DEM, DET và Storage. Doanh nghiệp nên chủ động thương lượng xin thêm ngày miễn phí lưu cont trước khi ký hợp đồng vận tải, hoặc nhờ người bán hỗ trợ gia hạn nếu họ là bên chịu trách nhiệm đặt tàu.
Phí Dịch Vụ Hải Quan Và Vận Tải Nội Địa
Chi phí dịch vụ hải quan và vận chuyển nội địa là khoản ngân sách thanh toán cho công ty logistics cùng các cơ quan quản lý nhà nước tại Việt Nam.
- Phí dịch vụ hải quan (Customs Brokerage Fee): Chi phí chi trả cho forwarder thực hiện tra cứu mã HS, lập tờ khai điện tử, chuẩn bị hồ sơ chuyên ngành và hỗ trợ công chức kiểm hóa tại hiện trường cảng.
- Lệ phí tờ khai hải quan: Mức thu cố định theo quy định của Bộ Tài chính, nộp trực tiếp trên từng tờ khai điện tử được đăng ký.
- Phí kiểm tra chuyên ngành: Áp dụng cho các mặt hàng thuộc diện kiểm dịch, thử nghiệm hiệu suất năng lượng, chứng nhận an toàn thực phẩm hoặc kiểm định chất lượng kỹ thuật. Chẳng hạn, khi làm thủ tục nhập khẩu bánh kẹo, doanh nghiệp cần chuẩn bị chi phí kiểm tra an toàn thực phẩm và tự công bố sản phẩm theo tiêu chuẩn của Bộ Y tế.
- Thuế nhập khẩu và thuế GTGT (VAT): Thuế NK = Trị giá tính thuế CIF × Thuế suất NK (%); Thuế VAT = (Trị giá CIF + Thuế NK) × Thuế suất VAT (%). Ví dụ: Lô hàng có CIF 100.000.000 đồng, thuế suất NK 10% phát sinh 10.000.000 đồng; thuế suất VAT 8% phát sinh (100.000.000 + 10.000.000) × 8% = 8.800.000 đồng.
- Phí vận tải nội địa (Trucking Fee): Đơn giá vận chuyển xe đầu kéo hoặc xe tải chở hàng tính theo cung đường từ cảng biển về kho, chủng loại phương tiện (xe tải 2,5 tấn, container 20 feet hay 40 feet) và khối lượng hàng hóa.
- Phí bảo hiểm hàng hóa đường biển: Mức phí dao động từ 0,1% đến 0,5% tổng trị giá CIF của lô hàng, bảo vệ tài sản doanh nghiệp trước các rủi ro đắm tàu, cháy nổ, ẩm ướt hoặc hư hỏng cơ học trong quá trình vận chuyển quốc tế.
LogiHub – Cung Cấp Dịch Vụ Cho Thuê Kho Bãi Và Lưu Trữ Hàng Hóa Chuyên Nghiệp
Hàng hóa sau khi hoàn tất thủ tục thông quan và vận chuyển khỏi cảng cần giải pháp lưu kho an toàn để đưa vào phân phối. Công ty TNHH Dịch Vụ Kho Bãi LogiHub (thành lập ngày 01/03/2015 tại TP. Hồ Chí Minh) mang đến hệ sinh thái 08 dịch vụ kho bãi chuyên biệt phục vụ cả doanh nghiệp B2B và khách hàng B2C:
- Cho thuê kho bãi nhà xưởng
- Cho thuê kho mát: duy trì ổn định 18 – 25°C (64,4 – 77°F), độ ẩm 50 – 65% cho thực phẩm chức năng, mỹ phẩm, bánh kẹo và đồ uống
- Cho thuê kho mini: các ô linh hoạt từ 2 – 20 m² (21,5 – 215 ft²) với khóa mã cá nhân
- Cho thuê kho tự quản: toàn quyền quản lý, trần cao 9 – 12 m (30 – 39 ft), sàn chịu tải 3 – 5 tấn/m²
- Cho thuê kho lạnh: ngăn mát 0 – 5°C (32 – 41°F) và ngăn đông −25°C đến −18°C (−13°F đến −0,4°F) có 02 cụm máy nén luân phiên
- Cho thuê kho lưu trữ hồ sơ tài liệu: độ ẩm 45 – 60%, thùng tiêu chuẩn 48 × 30 × 37 cm
- Cho thuê kho hàng TMĐT: khu đóng gói riêng, phần mềm WMS, bàn giao trong ngày cho J&T Express, GHN và SPX
- Cho thuê kho xây dựng theo yêu cầu (Built-to-Suit): thiết kế và thi công theo bản vẽ riêng tại các khu công nghiệp
LogiHub vận hành mạng lưới 04 kho quy chuẩn tại 2 miền: Kho Tân Uyên (TP. Hồ Chí Minh) và Kho Phú Nghĩa (Hà Nội) tiếp nhận xe container 40 feet (12,2 m) với dock cao 1,2 m (3,9 ft) có sàn nâng thủy lực; Kho Tân Hưng (TP. Hồ Chí Minh) và Kho Hà Đông (Hà Nội) tiếp nhận xe tải đến 2,5 tấn theo giờ lưu thông nội đô. Toàn bộ hạ tầng kho đạt chứng nhận nghiệm thu PCCC theo Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ năm 2024, trang bị bảo vệ và camera giám sát 24/7, máy phát điện dự phòng tự khởi động trong 30 giây.
Quý doanh nghiệp chỉ thanh toán đúng diện tích, số pallet hoặc số thùng thực tế sử dụng mà không phát sinh phụ phí ẩn. Liên hệ LogiHub nhận tư vấn giải pháp và báo giá trong 24 giờ:
- Thương hiệu: LogiHub – Giải Pháp Cho Thuê Kho Bãi Chuyên Nghiệp
- Trụ sở chính: 70 Đường Số 20, phường Tân Hưng, TP. Hồ Chí Minh
- Chi nhánh Hà Nội: 64 Tô Hiệu, phường Hà Đông, Hà Nội
- Hotline: 0909 999 543
- Email: info@dichvuchothuekho.com
- Website: https://dichvuchothuekho.com






