Xuất nhập khẩu tại chỗ (XNK tại chỗ) là phương thức giao dịch thương mại quốc tế tối ưu chi phí và thời gian giao nhận cho doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng. Việc thực hiện chính xác thủ tục hải quan xuất khẩu hàng hóa tại chỗ giúp doanh nghiệp chủ động hoàn thành thông quan, tuân thủ đúng thời hạn pháp lý và hưởng mức thuế suất GTGT 0% theo quy định hiện hành.
Khái Quát Về Xuất Nhập Khẩu Tại Chỗ
Xuất Nhập Khẩu Tại Chỗ Là Gì?
Xuất nhập khẩu tại chỗ là hình thức doanh nghiệp tại Việt Nam bán hàng hóa cho thương nhân nước ngoài, sau đó giao hàng trực tiếp cho một doanh nghiệp khác tại Việt Nam theo chỉ định của bên mua nước ngoài.
Giao dịch mang bản chất mua bán quốc tế nhưng hàng hóa không di chuyển qua biên giới quốc gia. Doanh nghiệp tham gia phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ khai báo hải quan, mở tờ khai xuất khẩu và tờ khai nhập khẩu tương ứng theo quy định của pháp luật hải quan.
Các Loại Hàng Hoá Được Xuất Nhập Khẩu Tại Chỗ
Khoản 1 Điều 86 Thông tư 38/2015/TT-BTC quy định 3 nhóm hàng hóa được phép thực hiện thủ tục XNK tại chỗ bao gồm:
- Sản phẩm gia công và máy móc thiết bị: Máy móc, thiết bị thuê hoặc mượn; nguyên liệu, vật tư dư thừa; phế liệu, phế phẩm thuộc hợp đồng gia công theo quy định tại Điều 42 Nghị định 69/2018/NĐ-CP.
- Hàng hóa giữa doanh nghiệp nội địa và khu phi thuế quan: Hàng hóa mua bán giữa doanh nghiệp nội địa với doanh nghiệp chế xuất (DNCX) hoặc doanh nghiệp nằm trong khu phi thuế quan.
- Hàng hóa mua bán theo chỉ định của thương nhân nước ngoài: Hàng hóa giao dịch giữa doanh nghiệp Việt Nam với tổ chức, cá nhân nước ngoài không hiện diện tại Việt Nam và được thương nhân nước ngoài chỉ định giao nhận với doanh nghiệp khác tại Việt Nam.
Lợi Ích Khi Xuất Nhập Khẩu Tại Chỗ
Phương thức xuất nhập khẩu tại chỗ mang lại 3 lợi thế vận hành rõ rệt cho doanh nghiệp:
- Tiết kiệm chi phí vận tải: Hàng hóa được giao nhận trực tiếp trong nước, loại bỏ cước vận tải biển, cước hàng không quốc tế, phí lưu kho bãi cảng và phí bảo hiểm hàng hải.
- Rút ngắn thời gian luân chuyển: Quy trình giao hàng nội địa rút ngắn chu kỳ cung ứng, hạn chế rủi ro chậm trễ do thủ tục bốc dỡ tại cảng quốc tế.
- Tối ưu hóa chính sách thuế: Hàng hóa xuất khẩu tại chỗ đủ điều kiện áp dụng thuế suất GTGT 0% và được hoàn thuế hoặc miễn thuế nhập khẩu nguyên liệu phục vụ sản xuất hàng xuất khẩu.
Hồ Sơ Hải Quan Của Thủ Tục Xuất Nhập Khẩu Tại Chỗ
Căn cứ Điều 16 và khoản 2 Điều 86 Thông tư 38/2015/TT-BTC (sửa đổi, bổ sung tại Thông tư 39/2018/TT-BTC), hồ sơ hải quan XNK tại chỗ được lập thành 2 bộ riêng biệt:
Bộ hồ sơ đối với bên xuất khẩu tại chỗ:
- Tờ khai hải quan xuất khẩu đăng ký theo mã loại hình B11.
- Hợp đồng mua bán ngoại thương hoặc hợp đồng gia công có điều khoản chỉ định giao hàng tại Việt Nam.
- Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice) hoặc hóa đơn GTGT thuế suất 0%.
- Phiếu đóng gói hàng hóa (Packing List) ghi rõ quy cách đóng gói và trọng lượng.
- Phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ phục vụ lưu thông hàng hóa.
- Giấy phép xuất khẩu và chứng từ kiểm tra chuyên ngành đối với hàng hóa thuộc diện quản lý chuyên ngành.
Bộ hồ sơ đối với bên nhập khẩu tại chỗ:
- Tờ khai hải quan nhập khẩu đăng ký theo mã loại hình A42.
- Hợp đồng mua bán ngoại thương hoặc hợp đồng gia công có điều khoản nhận hàng tại Việt Nam.
- Hóa đơn thương mại hoặc hóa đơn bán hàng theo quy định.
- Phiếu đóng gói hàng hóa (Packing List) chi tiết từng kiện.
- Phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ do bên xuất khẩu cung cấp.
- Chứng từ kiểm tra chuyên ngành (bao gồm việc phân biệt CoC và CQ) và giấy phép nhập khẩu hợp lệ.
Lưu ý: Doanh nghiệp nội địa mua bán với doanh nghiệp chế xuất hoặc khu phi thuế quan sử dụng hóa đơn GTGT hoặc hóa đơn bán hàng điện tử thay cho hóa đơn thương mại. Giao dịch cho thuê tài chính với doanh nghiệp chế xuất không yêu cầu nộp hóa đơn thương mại.
Quy Trình Thực Hiện Thủ Tục Hải Quan Xuất Nhập Khẩu Tại Chỗ
Quy định tại khoản 5 Điều 86 Thông tư 38/2015/TT-BTC xác định cơ chế phối hợp 3 bên gồm người xuất khẩu, người nhập khẩu và cơ quan hải quan trong quy trình xuất nhập hàng hóa tại chỗ.
Trách Nhiệm Của Người Xuất Khẩu
Người xuất khẩu thực hiện 3 bước nghiệp vụ tuần tự:
- Khai báo tờ khai xuất khẩu: Đăng ký thông tin tờ khai hải quan xuất khẩu và khai vận chuyển kết hợp trên hệ thống. Tại ô “Điểm đích cho vận chuyển bảo thuế”, người khai nhập mã Chi cục Hải quan làm thủ tục nhập khẩu; tại ô “Số quản lý nội bộ của doanh nghiệp”, nhập đúng cú pháp: #&XKTC.
- Thực hiện thủ tục hải quan xuất khẩu: Hoàn tất thủ tục thông quan tờ khai xuất khẩu và bàn giao hàng hóa kèm chứng từ cho người nhập khẩu.
- Tiếp nhận thông tin tờ khai nhập khẩu: Nhận thông báo số tờ khai nhập khẩu đã hoàn thành thủ tục hải quan từ bên nhập khẩu để phục vụ thanh lý và báo cáo thuế.
Trách Nhiệm Của Người Nhập Khẩu
Người nhập khẩu thực hiện 2 trách nhiệm bắt buộc:
- Khai báo tờ khai nhập khẩu: Mở tờ khai hải quan nhập khẩu theo đúng thời hạn quy định và hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế (nếu có). Sau khi thông quan, gửi ngay thông tin tờ khai cho bên xuất khẩu.
- Đưa hàng vào sản xuất sau thông quan: Doanh nghiệp chỉ được đưa hàng hóa vào lưu thông hoặc sản xuất sau khi tờ khai nhập khẩu đã được thông quan hoàn toàn.
Trách Nhiệm Của Cơ Quan Hải Quan
Cơ quan hải quan tại 2 đầu xuất và nhập chịu trách nhiệm quản lý theo quy trình:
- Chi cục Hải quan làm thủ tục xuất khẩu: Tiếp nhận hồ sơ, kiểm tra theo phân luồng hệ thống và theo dõi các tờ khai xuất khẩu chưa có tờ khai nhập khẩu đối ứng để đôn đốc bên nhập khẩu hoàn tất thủ tục.
- Chi cục Hải quan làm thủ tục nhập khẩu: Tiếp nhận, kiểm tra hồ sơ hải quan theo kết quả phân luồng. Hàng hóa đã được kiểm tra thực tế tại Chi cục Hải quan xuất khẩu sẽ không phải kiểm tra lại tại Chi cục nhập khẩu. Định kỳ hằng tháng, Chi cục tổng hợp danh sách tờ khai gửi cơ quan thuế theo mẫu 01/TB-XNKTC/GSQL.
Thời Hạn Và Địa Điểm Làm Thủ Tục Hải Quan Xuất Nhập Khẩu Tại Chỗ
Khoản 4 Điều 86 Thông tư 38/2015/TT-BTC (sửa đổi tại Thông tư 39/2018/TT-BTC) quy định người nhập khẩu tại chỗ phải hoàn thành thủ tục hải quan trong vòng 15 ngày làm việc kể từ ngày thông quan hàng hóa xuất khẩu. Quá thời hạn này, doanh nghiệp sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan.
Về địa điểm, doanh nghiệp được chọn Chi cục Hải quan thuận tiện nhất để đăng ký làm thủ tục, ngoại trừ 3 trường hợp bắt buộc:
- Sản phẩm gia công nhập khẩu tại chỗ để tiêu thụ nội địa: Làm thủ tục tại Chi cục Hải quan quản lý hợp đồng gia công có sản phẩm xuất khẩu tại chỗ.
- Sản phẩm không thuộc diện gia công nhập khẩu làm nguyên liệu sản xuất hàng xuất khẩu: Làm thủ tục tại Chi cục Hải quan quản lý hợp đồng nhập khẩu nguyên liệu.
- Sản phẩm gia công nhập khẩu làm nguyên liệu xuất khẩu do 2 Chi cục quản lý khác nhau: Thủ tục xuất khẩu thực hiện tại Chi cục quản lý hợp đồng gia công; thủ tục nhập khẩu thực hiện tại Chi cục quản lý hợp đồng nguyên liệu.
Quy Định Về Thuế Và Điều Kiện Áp Dụng
Điều Kiện Để Hàng Hóa Được Xuất Nhập Khẩu Tại Chỗ
Hàng hóa thực hiện thủ tục XNK tại chỗ phải đáp ứng đồng thời 4 điều kiện sau:
- Có hợp đồng mua bán ngoại thương hoặc hợp đồng gia công quy định rõ địa điểm giao nhận hàng tại Việt Nam.
- Hàng hóa thuộc 3 nhóm đối tượng cho phép theo khoản 1 Điều 86 Thông tư 38/2015/TT-BTC.
- Đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn kỹ thuật (như quy trình cấp chứng nhận GS nếu có yêu cầu), vệ sinh an toàn thực phẩm và kiểm tra chất lượng chuyên ngành.
- Doanh nghiệp nhập khẩu chỉ được đưa hàng hóa vào sản xuất hoặc tiêu thụ sau khi hoàn tất thủ tục thông quan.
Thuế Suất Thuế GTGT Đối Với Hàng Hoá Xuất Khẩu Tại Chỗ
Theo Luật Thuế Giá trị gia tăng, hàng hóa xuất khẩu tại chỗ đáp ứng đầy đủ hồ sơ và thủ tục hải quan được áp dụng thuế suất GTGT 0% và được khấu trừ, hoàn thuế GTGT đầu vào.
Các trường hợp không được áp dụng mức thuế suất 0% bao gồm: Tái bảo hiểm ra nước ngoài; chuyển giao công nghệ, quyền sở hữu trí tuệ; dịch vụ tài chính phái sinh; tài nguyên, khoáng sản thô chưa chế biến; thuốc lá, rượu bia nhập khẩu rồi xuất khẩu; và hàng hóa cung cấp cho cá nhân không đăng ký kinh doanh trong khu phi thuế quan.
Về thuế xuất khẩu, phần lớn các mặt hàng áp dụng thuế suất 0%, ngoại trừ một số tài nguyên thiên nhiên, khoáng sản, gạo và gỗ ván. Về thuế nhập khẩu, hàng hóa xuất vào doanh nghiệp chế xuất không chịu thuế nhập khẩu. Trường hợp chuyển mục đích sang tiêu thụ nội địa, doanh nghiệp phải mở tờ khai chuyển đổi mục đích sử dụng và nộp đủ thuế nhập khẩu kèm thuế GTGT.
Quy Định Sử Dụng Hoá Đơn Điện Tử Cho Hàng Hoá Xuất Khẩu
Doanh nghiệp thực hiện xuất khẩu tại chỗ sử dụng hóa đơn điện tử theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP và Thông tư 78/2021/TT-BTC. Hóa đơn phải thể hiện đầy đủ thông tin bên bán, bên mua, quy cách hàng hóa, đơn giá và thuế suất GTGT 0%.
Đối với giao dịch giữa doanh nghiệp nội địa với doanh nghiệp chế xuất hoặc khu phi thuế quan, người khai hải quan dùng hóa đơn GTGT hoặc hóa đơn bán hàng điện tử thay cho hóa đơn thương mại. Thông tin trên hóa đơn phải trùng khớp với tờ khai hải quan và hợp đồng mua bán.
Doanh nghiệp thực hiện lưu trữ hóa đơn và chứng từ hải quan tối thiểu 5 năm theo Luật Hải quan và 10 năm theo Luật Kế toán để phục vụ kiểm tra sau thông quan.
Quy trình thủ tục hải quan xuất nhập khẩu tại chỗ đòi hỏi tính chính xác cao về hồ sơ và sự tuân thủ nghiêm ngặt về thời hạn giao nhận. Doanh nghiệp nắm vững các quy định pháp lý sẽ kiểm soát tiến độ thông quan an toàn và tận dụng tối đa ưu đãi thuế.
Quý doanh nghiệp đang tìm kiếm giải pháp lưu kho an toàn, linh hoạt cho hàng hóa xuất nhập khẩu tại chỗ? LogiHub vận hành hệ sinh thái 08 dịch vụ kho bãi tiêu chuẩn tại TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội, cung cấp các giải pháp kho bãi nhà xưởng, kho tự quản, kho mát và kho lạnh, tiếp nhận xe tải và container 40 feet ra vào thuận tiện. Liên hệ hotline 0909 999 543 hoặc truy cập dichvuchothuekho.com để nhận tư vấn diện tích và báo giá trong 24 giờ.






