Trong thương mại quốc tế, việc phân định rõ trách nhiệm giữa người bán và người mua là nền tảng của mọi hợp đồng ngoại thương. Incoterms 2020 — bộ quy tắc thương mại quốc tế do Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) ban hành — cung cấp 11 điều kiện giao hàng chuẩn hóa để hai bên tham chiếu. Trong số đó, DAP (Delivered at Place) là một trong những điều kiện được doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam áp dụng phổ biến nhất nhờ tính linh hoạt và phạm vi phân định nghĩa vụ rõ ràng.
Điều kiện giao hàng DAP là gì?
DAP — Delivered at Place (Giao hàng tại nơi đến) là điều kiện quy định người bán hoàn thành nghĩa vụ giao hàng khi hàng hóa được đặt dưới quyền định đoạt của người mua trên phương tiện vận tải sẵn sàng để dỡ tại địa điểm đến chỉ định. Người bán chịu toàn bộ chi phí và rủi ro phát sinh để đưa hàng hóa từ kho xuất phát đến địa điểm này.
Điểm mấu chốt của quy tắc DAP là người bán không chịu trách nhiệm thông quan nhập khẩu hay nộp thuế nhập khẩu và thuế VAT tại nước đến. Trách nhiệm làm thủ tục hải quan và đóng thuế thuộc về người mua. Do đó, doanh nghiệp nhập khẩu cần nắm vững cách tính thuế nhập khẩu hàng hóa để dự toán chính xác tổng chi phí lô hàng trước khi ký hợp đồng.
Nội dung điều kiện DAP Incoterms 2020
Về phương thức vận tải
DAP là điều kiện đa phương thức (multimodal transport), áp dụng cho mọi hình thức vận chuyển gồm: đường biển, đường hàng không, đường bộ, đường sắt hoặc kết hợp nhiều phương thức. Đây là lợi thế linh hoạt so với các điều kiện chỉ dành riêng cho đường thủy nội địa và đường biển như FOB hay CIF.
Theo Incoterms 2020, người bán được phép sử dụng phương tiện vận tải của chính mình để chở hàng thay vì bắt buộc phải ký hợp đồng thuê bên thứ ba — một điểm mở rộng thuận tiện cho các doanh nghiệp có đội xe vận tải riêng.
Chuyển giao hàng hóa và rủi ro
Thời điểm chuyển giao rủi ro từ người bán sang người mua diễn ra chính xác khi hàng hóa được đặt dưới quyền định đoạt của người mua trên phương tiện vận chuyển, sẵn sàng để dỡ tại điểm đến đã thỏa thuận. Trước thời điểm đó, mọi tổn thất, mất mát hoặc sự cố hàng hóa do người bán chịu hoàn toàn.
Hai bên cần xác định địa chỉ giao hàng càng cụ thể càng tốt trong hợp đồng (ví dụ: kho số mấy, địa chỉ đường, cổng nhận hàng). Địa điểm mô tả chung chung sẽ dễ dẫn đến tranh chấp pháp lý về mốc chuyển giao chi phí và rủi ro nếu sự cố phát sinh trên chặng vận chuyển nội địa tại nước nhập khẩu.
Chi phí dỡ hàng tại nơi đến chỉ định
Theo quy tắc Incoterms 2020, người mua chịu trách nhiệm và chi phí dỡ hàng khỏi phương tiện vận tải tại nơi đến chỉ định. Tuy nhiên, nếu hợp đồng vận tải mà người bán đã ký kết với bên vận chuyển có bao gồm sẵn chi phí dỡ hàng tại đích đến, người bán phải tự chi trả khoản này và không có quyền yêu cầu người mua hoàn lại (trừ khi hai bên có thỏa thuận riêng từ trước).
Doanh nghiệp cần thống nhất rõ điều khoản chi phí dỡ hàng trong hợp đồng mua bán để tránh tranh chấp phí phát sinh tại cảng hoặc tại kho nhận hàng.
Nghĩa vụ thông quan xuất khẩu và nhập khẩu
Trong điều kiện DAP, nghĩa vụ thông quan được chia tách độc lập giữa hai bên:
- Người bán: Chịu toàn bộ trách nhiệm và chi phí làm thủ tục thông quan xuất khẩu, xin giấy phép xuất khẩu (nếu có), kiểm tra an ninh và kiểm dịch tại nước xuất khẩu.
- Người mua: Chịu nghĩa vụ thông quan nhập khẩu, xin giấy phép nhập khẩu, nộp thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế VAT tại nước đến. Chẳng hạn, người mua cần chủ động tra cứu biểu thuế xuất nhập khẩu CPTPP nếu lô hàng nhập khẩu từ các quốc gia thành viên để hưởng thuế suất ưu đãi.
Nếu người mua không hoàn tất thủ tục hải quan nhập khẩu kịp thời khiến hàng bị lưu giữ tại cảng hoặc cửa khẩu, người mua sẽ phải chịu mọi rủi ro hư hỏng và chi phí lưu bãi phát sinh theo quy định tại mục B3(a) của Incoterms 2020.
Trách nhiệm của người bán trong điều kiện giao hàng DAP
Người bán đảm nhận phần lớn trách nhiệm trong chuỗi vận chuyển chặng đầu và chặng quốc tế:
- Cung cấp hàng hóa đúng thỏa thuận, hóa đơn thương mại, packing list và các chứng từ giao hàng liên quan (dưới dạng văn bản giấy hoặc chứng từ điện tử).
- Thuê phương tiện vận chuyển nội địa (trucking) từ kho xuất phát ra cảng, ga hàng không hoặc ga đường sắt.
- Ký hợp đồng và thanh toán cước vận chuyển quốc tế từ nước xuất khẩu đến nơi đến chỉ định ở nước nhập khẩu.
- Thanh toán các khoản phụ phí local charges đầu xuất và chi phí liên quan đến chặng vận tải (bao gồm việc kiểm tra chi tiết phụ phí EBS nếu vận chuyển các tuyến nội Á).
- Hoàn tất thủ tục hải quan xuất khẩu và đóng mọi loại thuế, lệ phí xuất khẩu theo quy định nước xuất phát.
- Gánh chịu mọi rủi ro và tổn thất hàng hóa cho đến khi hàng đến nơi chỉ định, sẵn sàng để dỡ khỏi phương tiện vận tải.
- Thông báo kịp thời cho người mua về lịch trình giao hàng cùng chứng từ vận tải để người mua chủ động tiếp nhận lô hàng.
Người bán không có nghĩa vụ bắt buộc phải mua bảo hiểm cho lô hàng đối với người mua. Tuy nhiên, vì người bán phải chịu rủi ro trong suốt hành trình vận chuyển kéo dài, việc mua bảo hiểm hàng hóa là giải pháp quản trị rủi ro cần thiết để bảo vệ tài sản của chính mình.
Trách nhiệm của người mua trong điều kiện giao hàng DAP
Người mua tập trung giải quyết khâu thông quan và tiếp nhận hàng hóa tại nước đến:
- Thanh toán tiền hàng đầy đủ theo các điều khoản và phương thức đã cam kết trong hợp đồng ngoại thương.
- Tiếp nhận hàng hóa tại địa điểm đến chỉ định và tổ chức, chi trả chi phí dỡ hàng từ phương tiện vận chuyển.
- Thực hiện toàn bộ thủ tục thông quan nhập khẩu, giấy phép chuyên ngành, kiểm tra chất lượng sản phẩm theo quy định của nước sở tại.
- Đóng thuế nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng (VAT) và các khoản lệ phí hải quan phát sinh tại khâu nhập khẩu.
- Chịu toàn bộ rủi ro hư hỏng hoặc mất mát hàng hóa kể từ thời điểm nhận bàn giao hàng trên phương tiện vận chuyển tại điểm chỉ định.
- Tổ chức và thanh toán cước vận chuyển nội địa đưa hàng từ điểm giao nhận về kho riêng hoặc kho lưu trữ chỉ định.
Người mua cần có tư cách pháp nhân và năng lực hoàn thành thủ tục hải quan nhập khẩu. Trường hợp người mua không có giấy phép nhập khẩu hoặc gặp khó khăn khi làm thủ tục thông quan, hai bên nên cân nhắc lựa chọn điều kiện DDP để người bán đảm nhận toàn bộ trách nhiệm này.
Các rủi ro và bảo hiểm hàng hóa trong điều kiện DAP
Điểm chuyển giao rủi ro trong DAP nằm tại địa điểm giao hàng chỉ định ở nước người mua. Do đó, toàn bộ rủi ro phát sinh trong quá trình vận chuyển quốc tế lẫn chặng vận tải nội địa ở nước nhập khẩu (trước khi đến điểm hẹn) đều thuộc trách nhiệm của người bán.
Doanh nghiệp cần lưu ý hai trường hợp phát sinh rủi ro đặc biệt:
- Người mua chậm trễ hoặc không thể thông quan nhập khẩu: Lô hàng bị giữ lại tại cảng hoặc kho bãi hải quan. Toàn bộ chi phí lưu kho bãi, phạt chậm nộp chứng từ và rủi ro hư hại phát sinh trong thời gian này sẽ chuyển sang người mua chịu trách nhiệm.
- Người mua không thông báo địa điểm hoặc thời gian nhận hàng đúng hạn: Người mua sẽ phải gánh chịu rủi ro mất mát kể từ ngày thỏa thuận giao hàng, dù hàng hóa thực tế vẫn đang nằm trên phương tiện của người bán.
Về bảo hiểm hàng hóa, Incoterms 2020 không quy định bên nào có nghĩa vụ bắt buộc phải mua bảo hiểm trong điều kiện DAP. Dù vậy, với tuyến vận chuyển dài qua nhiều chặng, người bán nên chủ động mua bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu (đường biển hoặc đường hàng không) với điều kiện bảo hiểm phù hợp để đề phòng tổn thất. Về phía người mua, việc mua bảo hiểm cho chặng vận chuyển nội địa từ điểm nhận hàng về kho lưu trữ là biện pháp cần thiết để bảo vệ an toàn tài sản.
So sánh DAP với các điều kiện giao hàng khác
Việc so sánh DAP với các điều kiện Incoterms 2020 tương đồng giúp doanh nghiệp lựa chọn đúng quy tắc phù hợp với năng lực logistics của mình.
Điều kiện DPU — Giao tại nơi đến đã dỡ hàng (thay thế DAT trong Incoterms 2020)
DPU (Delivered at Place Unloaded) là điều kiện duy nhất trong Incoterms quy định người bán có nghĩa vụ dỡ hàng xuống khỏi phương tiện vận tải tại điểm đến. Trong điều kiện DAP, người bán chỉ cần đặt hàng sẵn sàng trên phương tiện để người mua tự dỡ.
| Tiêu chí so sánh | Điều kiện DAP | Điều kiện DPU |
|---|---|---|
| Điểm chuyển giao rủi ro | Khi hàng sẵn sàng để dỡ trên phương tiện tại nơi đến | Sau khi hàng đã được dỡ an toàn xuống mặt đất tại nơi đến |
| Chi phí dỡ hàng | Người mua chịu (trừ khi có thỏa thuận khác) | Người bán chịu toàn bộ |
| Địa điểm giao hàng | Bất kỳ địa điểm chỉ định nào được thỏa thuận | Nơi đến có đủ điều kiện và thiết bị dỡ hàng |
Điều kiện DDP — Giao đã trả thuế
DDP (Delivered Duty Paid) đặt mức độ trách nhiệm tối đa lên người bán. Khác với DAP (người mua tự làm thủ tục nhập khẩu), người bán trong DDP phải kiêm toàn bộ việc thông quan nhập khẩu, đóng thuế nhập khẩu, thuế VAT và các chi phí pháp lý tại nước người mua.
| Tiêu chí so sánh | Điều kiện DAP | Điều kiện DDP |
|---|---|---|
| Thông quan nhập khẩu | Người mua thực hiện | Người bán thực hiện |
| Thuế nhập khẩu và VAT | Người mua nộp | Người bán nộp |
| Mức rủi ro cho người bán | Mức độ cao | Mức độ cao nhất |
| Trường hợp áp dụng tốt nhất | Người mua am hiểu thủ tục hải quan sở tại | Người bán có đại diện pháp nhân hoặc đối tác logistics tại nước nhập khẩu |
Điều kiện EXW — Giao hàng tại xưởng
EXW (Ex Works) là quy tắc đối lập với DAP. Người bán chỉ cần chuẩn bị hàng tại cơ sở của mình (kho, xưởng sản xuất). Người mua chịu toàn bộ chi phí, rủi ro và thực hiện toàn bộ thủ tục thông quan xuất nhập khẩu cùng hành trình vận tải.
| Tiêu chí so sánh | Điều kiện EXW | Điều kiện DAP | Điều kiện DDP |
|---|---|---|---|
| Vận tải quốc tế | Người mua chi trả | Người bán chi trả | Người bán chi trả |
| Thông quan xuất khẩu | Người mua thực hiện | Người bán thực hiện | Người bán thực hiện |
| Thông quan nhập khẩu | Người mua thực hiện | Người mua thực hiện | Người bán thực hiện |
| Trách nhiệm người bán | Thấp nhất | Cao | Cao nhất |
Dịch vụ cho thuê kho bãi và lưu trữ hàng hóa an toàn tại LogiHub
Trong giao dịch theo điều kiện DAP, ngay khi tiếp nhận hàng hóa tại điểm đến chỉ định, người mua chịu trách nhiệm tổ chức dỡ hàng, trung chuyển và lưu kho bảo quản. Việc lựa chọn cơ sở hạ tầng kho bãi đạt chuẩn giúp doanh nghiệp chủ động bảo vệ giá trị lô hàng và tối ưu chuỗi cung ứng.
LogiHub (Công ty TNHH Dịch Vụ Kho Bãi LogiHub) thành lập ngày 01/03/2015 tại TP. Hồ Chí Minh, là đơn vị chuyên nghiệp cung cấp hệ sinh thái 08 dịch vụ kho bãi tại TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội. Doanh nghiệp nhập khẩu theo điều kiện DAP có thể lựa chọn các giải pháp lưu trữ phù hợp:
- Cho thuê kho bãi nhà xưởng và kho tự quản: Sàn chịu tải 3 – 5 tấn/m², trần cao 9 – 12 m (30 – 39 ft), tiếp nhận xe container 40 feet (12,2 m) tại Kho Tân Uyên (TP. Hồ Chí Minh) và Kho Phú Nghĩa (Hà Nội) với dock cao 1,2 m (3,9 ft) trang bị sàn nâng thủy lực.
- Cho thuê kho mát và kho lạnh: Kho mát duy trì nhiệt độ 18 – 25°C (64,4 – 77°F) với độ ẩm 50 – 65%; kho lạnh gồm ngăn mát 0 – 5°C (32 – 41°F) và ngăn đông −25°C đến −18°C (−13°F đến −0,4°F), tích hợp cảm biến nhiệt độ tự động ghi dữ liệu mỗi 05 phút và điện dự phòng kích hoạt trong 30 giây.
- Cho thuê kho hàng TMĐT và kho mini: Tọa lạc tại Kho Tân Hưng (70 Đường Số 20, phường Tân Hưng, TP. Hồ Chí Minh) và Kho Hà Đông (64 Tô Hiệu, phường Hà Đông, Hà Nội), hỗ trợ xe tải đến 2,5 tấn, tích hợp phần mềm WMS quản lý tồn kho thời gian thực và xử lý đơn hàng fulfillment trong ngày.
Hệ thống kho LogiHub trang bị an ninh bảo vệ 24/7, camera ghi hình lưu trữ 30 ngày và hệ thống PCCC tự động được nghiệm thu theo Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ năm 2024. Quý doanh nghiệp cần tư vấn phương án lưu kho an toàn cho các lô hàng nhập khẩu DAP, liên hệ hotline 0909 999 543 hoặc email info@dichvuchothuekho.com để nhận báo giá chi tiết trong 24 giờ.






