Thực phẩm chức năng (TPCN) — còn gọi là thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm bổ sung dinh dưỡng — là nhóm hàng chịu sự quản lý nghiêm ngặt của Bộ Y tế khi nhập khẩu vào Việt Nam. Doanh nghiệp cần nắm rõ ba nhóm yêu cầu cốt lõi: công bố sản phẩm, kiểm tra an toàn thực phẩm và thông quan hải quan. Bỏ sót bất kỳ bước nào đều gây lưu kho kéo dài, phát sinh chi phí và rủi ro pháp lý.
Bài viết này tổng hợp toàn bộ quy trình thủ tục nhập khẩu thực phẩm chức năng mới nhất năm 2026, bao gồm điều kiện nhập khẩu, mã HS code, biểu thuế theo FTA, quy định nhãn mác và giải pháp lưu kho sau thông quan. Bên cạnh đó, việc tìm hiểu sâu về chuỗi cung ứng thương mại quốc tế, chẳng hạn như khái niệm xuất khẩu là gì, cũng sẽ giúp doanh nghiệp có cái nhìn toàn diện hơn khi tối ưu hóa dòng luân chuyển hàng hóa.
Điều kiện và giấy phép nhập khẩu thực phẩm chức năng
Thực phẩm chức năng không nằm trong danh mục hàng cấm nhập khẩu theo pháp luật Việt Nam. Tuy nhiên, do tác động trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng, mặt hàng này chịu quản lý chuyên ngành của Bộ Y tế theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP và Thông tư 43/2014/TT-BYT (được sửa đổi bởi Thông tư 17/2023/TT-BYT).
Để được phép nhập khẩu hợp pháp, doanh nghiệp phải đáp ứng các điều kiện sau:
- Có Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh ngành nghề liên quan đến thực phẩm chức năng.
- Có Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm do Cục An toàn Thực phẩm – Bộ Y tế cấp trước khi nhập khẩu.
- Hàng hóa có Giấy chứng nhận lưu hành tự do (CFS) hoặc Giấy chứng nhận y tế (HC) từ nước xuất khẩu, được hợp pháp hóa lãnh sự tại Việt Nam.
- Có Chứng nhận GMP của nhà máy sản xuất (bắt buộc đối với thực phẩm bảo vệ sức khỏe từ năm 2019).
- Có Chứng nhận xuất xứ (C/O) hợp lệ nhằm chứng minh chính xác xuất xứ hàng hóa là gì để hưởng ưu đãi thuế theo FTA (nếu có).
Trường hợp được miễn kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm (theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP): sản phẩm đã có Giấy tiếp nhận công bố; hàng mang theo người nhập cảnh làm quà biếu trong định mức miễn thuế; hàng tạm nhập tái xuất, quá cảnh, gửi kho ngoại quan; mẫu thử nghiệm, trưng bày hội chợ.
Quy trình các bước làm thủ tục nhập khẩu thực phẩm chức năng
Toàn bộ quy trình chia thành ba bước chính. Mỗi bước cần hoàn tất trước khi chuyển sang bước tiếp theo — sai trình tự sẽ dẫn đến hàng bị giữ tại cảng.
Bước 1: Đăng ký bản công bố sản phẩm thực phẩm chức năng
Nơi nộp hồ sơ: Cục An toàn Thực phẩm – Bộ Y tế (qua hệ thống dịch vụ công trực tuyến, bưu điện hoặc nộp trực tiếp).
Thời gian xử lý: 20–30 ngày làm việc kể từ ngày hồ sơ hợp lệ.
Đây là điều kiện tiên quyết. Doanh nghiệp không được nhập khẩu chính ngạch khi chưa có Giấy tiếp nhận công bố. Hồ sơ cần chuẩn bị bao gồm:
- Bản công bố sản phẩm theo Mẫu số 02 Phụ lục I ban hành kèm Nghị định 15/2018/NĐ-CP.
- Giấy chứng nhận lưu hành tự do (CFS), Giấy chứng nhận xuất khẩu (CE) hoặc Giấy chứng nhận y tế (HC) — chọn một trong ba loại.
- Phiếu kết quả kiểm nghiệm an toàn thực phẩm trong vòng 12 tháng gần nhất (từ phòng kiểm nghiệm có chứng nhận ISO 17025).
- Bằng chứng khoa học chứng minh công dụng sản phẩm.
- Giấy chứng nhận GMP của nhà máy (bắt buộc với thực phẩm bảo vệ sức khỏe).
- Nhãn sản phẩm gốc và nhãn phụ tiếng Việt dự kiến.
- Giấy ủy quyền của nhà sản xuất (nếu doanh nghiệp không phải nhà phân phối chính thức).
Lưu ý thực tế: Trước khi nộp hồ sơ, doanh nghiệp cần nhập một lô hàng mẫu và gửi đi kiểm nghiệm tại cơ quan có thẩm quyền (Quatest 1 tại Hà Nội, Quatest 3 tại TP.HCM hoặc Viện Kiểm nghiệm An toàn Vệ sinh Thực phẩm Quốc gia). Kết quả kiểm nghiệm là tài liệu bắt buộc trong hồ sơ công bố. Mỗi sản phẩm phải có bản công bố riêng — không dùng chung.
Bước 2: Đăng ký kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm
Thực phẩm chức năng thuộc diện phải kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm cho mỗi lô hàng nhập khẩu — đặc biệt là lô đầu tiên hoặc khi thay đổi thành phần, bao bì. Doanh nghiệp nộp hồ sơ đăng ký kiểm tra tại các cơ quan được Bộ Y tế chỉ định.
Chuyên viên cơ quan kiểm tra sẽ đến kho lấy mẫu để phân tích. Sau khi có kết quả đạt yêu cầu, doanh nghiệp nộp bổ sung kết quả cho Hải quan để tiến hành thông quan lô hàng.
Bước 3: Chuẩn bị hồ sơ hải quan và thông quan hàng hóa
Sau khi có đầy đủ Giấy tiếp nhận công bố sản phẩm và kết quả kiểm tra an toàn thực phẩm, doanh nghiệp tiến hành khai báo hải quan trên hệ thống VNACCS/VCIS. Bộ hồ sơ hải quan bao gồm:
- Tờ khai hải quan điện tử.
- Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice).
- Vận đơn (Bill of Lading / Airway Bill).
- Phiếu đóng gói (Packing List).
- Giấy chứng nhận xuất xứ C/O (nếu muốn hưởng thuế ưu đãi FTA).
- Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm.
- Giấy thông báo kết quả kiểm tra an toàn thực phẩm đạt yêu cầu.
Sau khi tờ khai được truyền lên hệ thống, người khai hải quan có thể chủ động thực hiện việc tra cứu tờ khai hải quan trực tuyến để theo dõi tiến độ phân luồng cũng như trạng thái phản hồi từ phía cơ quan quản lý một cách nhanh chóng.
Hải quan phân luồng kiểm tra: luồng xanh thông quan ngay, luồng vàng kiểm tra hồ sơ giấy, luồng đỏ kiểm tra thực tế hàng hóa hoặc lấy mẫu kiểm nghiệm. Sau khi nộp đủ thuế nhập khẩu và VAT, hàng được phép xuất kho về kho bảo quản hoặc phân phối ra thị trường.
Mã HS code và các loại thuế nhập khẩu thực phẩm chức năng
Gợi ý hình ảnh: Infographic bảng tóm tắt các mức thuế nhập khẩu thực phẩm chức năng theo từng FTA (ASEAN, EU, CPTPP), nền trắng, icon cờ các quốc gia.
Tra cứu mã HS code của thực phẩm chức năng
Xác định đúng mã HS là bước quyết định mức thuế và thủ tục kiểm tra chuyên ngành. Áp sai mã dẫn đến khai sai thuế, lệch hồ sơ hải quan và phát sinh chi phí lưu kho phạt phát. Thực phẩm chức năng thường được phân loại theo Phần IV, Chương 21 và 22 của Biểu thuế xuất nhập khẩu.
| Mã HS | Mô tả hàng hóa | Dạng sản phẩm điển hình |
|---|---|---|
| 21069071 | Thực phẩm bảo vệ sức khỏe chiết xuất từ sâm | Viên nang, bột, nước uống từ nhân sâm |
| 21069072 | Thực phẩm bảo vệ sức khỏe khác (không chứa sâm) | Viên vitamin, omega-3, collagen dạng viên/bột |
| 21069073 | Hỗn hợp vi chất bổ sung vào thực phẩm (SEN) | Premix vitamin, khoáng chất dạng bột |
| 21069096 | Sản phẩm dinh dưỡng y tế (SEN) | Thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt |
| 21069099 | Các chế phẩm thực phẩm khác chưa được phân loại | TPCN tổng hợp, sản phẩm thảo dược |
| 22029950 | Đồ uống không có ga, dùng ngay, không cần pha loãng | Nước uống bổ sung vitamin/khoáng chất dạng lỏng |
Lưu ý: Cơ quan hải quan xác định mã HS dựa trên thành phần, dạng bào chế và công dụng thực tế của sản phẩm. Doanh nghiệp nên chủ động xin xác nhận trước mã HS (Advance Ruling) từ Tổng cục Hải quan để tránh rủi ro phân loại sai.
Thuế nhập khẩu ưu đãi và thuế nhập khẩu đặc biệt theo FTA
Mức thuế nhập khẩu thực phẩm chức năng phụ thuộc vào quốc gia xuất xứ và hiệp định thương mại tự do (FTA) tương ứng. Việt Nam hiện ký kết FTA với hơn 50 quốc gia. Hàng có C/O hợp lệ từ các nước trong FTA được hưởng thuế ưu đãi đặc biệt, thường ở mức 0%.
| Mã HS | Thuế thông thường | Thuế ưu đãi (MFN) | ASEAN (ATIGA) | EU (EVFTA) | CPTPP | Hàn Quốc (VKFTA) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 21069071 | 22,5% | 15% | 0% | 1,8% | 0% | 0% |
| 21069072 | 22,5% | 15% | 0% | 0% | 0% | 0% |
| 21069073 | 22,5% | 15% | 0% | 0% | 0% | 0% |
| 21069096 | 10,5% | 7% | 0% | 1,2% | 0% | 0% |
| 21069099 | 22,5% | 15% | 0% | 0% | 0% | 0% |
| 22029950 | 45% | 30% | 0% | 3,7% | 0% | 0% |
Để hưởng thuế ưu đãi FTA, hàng hóa phải đáp ứng quy tắc xuất xứ theo yêu cầu của từng hiệp định. Đặc biệt, đối với các mặt hàng nhập khẩu từ thị trường Đông Nam Á, doanh nghiệp cần làm rõ quy chuẩn C/O Form D là gì nhằm chuẩn bị hồ sơ chính xác, giúp áp dụng mức thuế ưu đãi ATIGA 0% thành công. Nếu không đáp ứng điều kiện FTA, mức thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN) sẽ được áp dụng thay thế. Doanh nghiệp nên làm việc với đơn vị logistics có kinh nghiệm để chọn đúng mức thuế tối ưu ngay từ đầu.
Thuế giá trị gia tăng (VAT) khi nhập khẩu thực phẩm chức năng
Tất cả thực phẩm chức năng nhập khẩu vào Việt Nam chịu mức VAT cố định 10%. Thuế VAT được tính trên tổng trị giá hải quan + thuế nhập khẩu. Thực phẩm chức năng hiện không thuộc danh mục chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, giúp giảm đáng kể gánh nặng chi phí so với các nhóm hàng như rượu bia hay nước ngọt có gas.
Quy định về ghi nhãn mác đối với thực phẩm chức năng nhập khẩu
Theo Nghị định 43/2017/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định 111/2021/NĐ-CP) và Thông tư 43/2014/TT-BYT, mọi thực phẩm chức năng nhập khẩu lưu hành tại Việt Nam phải có nhãn phụ tiếng Việt dán trực tiếp lên sản phẩm trước khi đưa ra thị trường. Nhãn gốc (ngôn ngữ nước xuất xứ) giữ nguyên — nhãn phụ tiếng Việt bổ sung song song.
Nội dung bắt buộc trên nhãn thực phẩm bảo vệ sức khỏe:
- Tên sản phẩm (phải ghi rõ “Thực phẩm bảo vệ sức khỏe” — tránh gây nhầm lẫn với thuốc).
- Thành phần, thành phần định lượng hoặc giá trị dinh dưỡng (liệt kê đầy đủ hoạt chất, phụ liệu và hàm lượng).
- Công dụng đúng theo hồ sơ công bố — không quảng cáo vượt quá nội dung đã công bố.
- Đối tượng sử dụng, liều dùng, cách dùng và cảnh báo (nếu có).
- Điều kiện bảo quản: nhiệt độ, độ ẩm, tránh ánh sáng (nếu yêu cầu).
- Ngày sản xuất, hạn sử dụng (theo định dạng ngày/tháng/năm).
- Xuất xứ hàng hóa (quốc gia sản xuất hoặc đóng gói, khớp với C/O).
- Tên và địa chỉ doanh nghiệp nhập khẩu tại Việt Nam.
- Cụm từ bắt buộc: “Thực phẩm này không phải là thuốc, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.”
Nội dung nhãn phải khớp with hồ sơ công bố đã được Cục An toàn Thực phẩm tiếp nhận. Sai lệch giữa nhãn thực tế và hồ sơ công bố là lý do phổ biến nhất khiến lô hàng bị cơ quan hậu kiểm xử lý.
Giải pháp thuê kho bãi và lưu trữ thực phẩm chức năng tại LogiHub
Sau khi thông quan, thực phẩm chức năng cần được bảo quản đúng điều kiện nhiệt độ và độ ẩm để giữ nguyên hoạt chất và chất lượng. Đây là giai đoạn nhiều doanh nghiệp chưa chuẩn bị kỹ — và cũng là nơi rủi ro hàng hóa tập trung cao nhất.
LogiHub — đơn vị cho thuê kho bãi chuyên nghiệp tại TP.HCM — vận hành hệ sinh thái 8 loại hình kho chuyên biệt, kết hợp đa dạng các giải pháp lưu trữ từ kho mát cho đến các dịch vụ đối tác liên kết cho thuê kho lạnh chuẩn mực, đáp ứng đầy đủ yêu cầu bảo quản thực phẩm chức năng sau nhập khẩu:
- Kho mát: Duy trì nhiệt độ 15°C–25°C (59°F–77°F), độ ẩm ≤ 65% — phù hợp thực phẩm bổ sung dạng viên, bột, dược phẩm và mỹ phẩm không yêu cầu đông lạnh.
- Kho mini tự quản: Diện tích linh hoạt từ 5 m² đến 50 m² (54–538 sq ft), có cả phiên bản kho mini mát 18°C–25°C — giải pháp tiết kiệm cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ mới bắt đầu nhập khẩu.
- Kho bãi nhà xưởng diện tích lớn: Trần cao 9–12 mét (30–39 feet), tải trọng sàn 3–5 tấn/m², đường nội bộ cho xe container 45 feet ra vào không cấm tải.
- Kho xây dựng theo yêu cầu (Built-to-Suit): Thiết kế riêng theo tiêu chuẩn GDP/GSP cho doanh nghiệp phân phối dược phẩm và thực phẩm chức năng quy mô lớn.
Toàn bộ hệ thống kho LogiHub được trang bị PCCC tự động (nghiệm thu định kỳ theo quy định Bộ Công an), camera HD giám sát 24/7, máy phát điện dự phòng tự khởi động và đội ngũ vận hành theo quy trình FIFO/FEFO nghiêm ngặt. Không có phụ phí ẩn — mọi chi phí được quy định rõ trong hợp đồng.
Hệ thống kho LogiHub tọa lạc tại 70 Đường Số 20, Phường Tân Hưng, TP.HCM — khu vực huyết mạch kết nối với cảng Cát Lái và các tuyến đường vành đai thành phố, giúp rút ngắn thời gian xuất nhập hàng sau thông quan.
Liên hệ LogiHub để được tư vấn giải pháp kho bảo quản thực phẩm chức năng phù hợp — từ diện tích vài chục mét vuông đến hàng nghìn mét vuông, hợp đồng linh hoạt theo tháng.
Câu hỏi thường gặp về thủ tục nhập khẩu thực phẩm chức năng
Nhập khẩu thực phẩm chức năng cần giấy phép gì?
Doanh nghiệp cần có Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm do Cục An toàn Thực phẩm – Bộ Y tế cấp. Đây là giấy phép bắt buộc trước khi làm thủ tục hải quan. Ngoài ra, hồ sơ cần bổ sung Giấy chứng nhận lưu hành tự do (CFS) hoặc Giấy chứng nhận y tế (HC) từ nước xuất khẩu, kết quả kiểm nghiệm sản phẩm và Giấy chứng nhận GMP của nhà máy sản xuất.
Thực phẩm chức năng nhập khẩu phải nộp những loại thuế nào?
Doanh nghiệp phải nộp thuế nhập khẩu (dao động 0%–15% tùy xuất xứ và FTA, hoặc lên đến 22,5%–45% với hàng không có C/O FTA) và VAT cố định 10%. Thực phẩm chức năng không chịu thuế tiêu thụ đặc biệt. Hàng hóa từ các nước đã ký FTA với Việt Nam (ASEAN, EU, Hàn Quốc, Nhật Bản, CPTPP…) được hưởng mức thuế ưu đãi đặc biệt từ 0% nếu có C/O hợp lệ.
Mã HS code phổ biến nhất của thực phẩm chức năng là gì?
Phần lớn thực phẩm bảo vệ sức khỏe dạng viên, bột, viên nang áp mã HS 2106.90 (cụ thể là 21069071, 21069072, 21069099). Thực phẩm chức năng dạng lỏng đóng gói uống liền áp mã 22029950. Mã HS cụ thể do hải quan xác định dựa trên thành phần và dạng bào chế thực tế — doanh nghiệp nên xin xác nhận trước (Advance Ruling) để tránh rủi ro phân loại sai.
Thực phẩm chức năng nhập khẩu cần dán nhãn phụ tiếng Việt không?
Bắt buộc phải có nhãn phụ tiếng Việt trên từng đơn vị sản phẩm trước khi lưu thông ra thị trường. Nhãn phụ phải thể hiện đầy đủ tên sản phẩm, thành phần, công dụng, đối tượng sử dụng, hướng dẫn dùng và bảo quản, hạn sử dụng, xuất xứ, tên và địa chỉ nhà nhập khẩu, đồng thời ghi rõ cụm từ “Thực phẩm này không phải là thuốc, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.”
Sau khi thông quan, thực phẩm chức năng cần bảo quản ở điều kiện nào?
Phần lớn thực phẩm bổ sung dạng viên, bột và nước yêu cầu bảo quản ở nhiệt độ 15°C–25°C (59°F–77°F), độ ẩm kiểm soát ≤ 65%, tránh ánh sáng trực tiếp. Kho mát đạt chuẩn — như hệ thống kho mát của LogiHub — là giải pháp phù hợp để đảm bảo hoạt chất không bị biến đổi trong suốt quá trình lưu kho và phân phối.
